Festiwal Barokowy w Szczawnie-Zdroju jest jednym z młodszych wydarzeń muzycznych miasta, a zarazem ważnym uzupełnieniem jego wieloletniej tradycji związanej z muzyką klasyczną. Jego powstanie wiązało się z chęcią wykorzystania wyjątkowej atmosfery uzdrowiska i historycznych wnętrz Teatru Zdrojowego do prezentowania muzyki dawnej, wykonywanej zgodnie z historyczną praktyką wykonawczą.
Pierwsza edycja festiwalu odbyła się w dniach 22–25 kwietnia 2021 roku pod nazwą Szczawno-Zdrój Baroque Festival. Impreza została zorganizowana w szczególnym momencie – Szczawno-Zdrój obchodziło wówczas 800-lecie swojej historii. Festiwal miał stać się nową, międzynarodową propozycją kulturalną miasta. Założeniem wydarzenia było prezentowanie muzyki XVII i XVIII wieku w wykonaniu artystów specjalizujących się w muzyce dawnej. Szczególną wagę przywiązywano do tzw. historycznie poinformowanego wykonawstwa (HIP), czyli odtwarzania możliwie wiernego stylowi, praktyce i brzmieniu epoki, w której powstały wykonywane dzieła. Wykorzystywano również kopie instrumentów historycznych. Pierwsza edycja obejmowała kilka dni koncertów. Publiczność mogła usłyszeć muzykę francuską, włoską, niemiecką i hiszpańską, a także dzieła związane z dworem Ludwika XIV. W programie znalazły się m.in. utwory François Couperina, Jeana-Philippe’a Rameau, Louisa-Nicolasa Clérambaulta i Jana Sebastiana Bacha. W wydarzeniach uczestniczyli artyści z wielu krajów. Wśród wykonawców znaleźli się m.in. Olga Pasiecznik, Peter Kooij, Artemandoline Baroque Ensemble oraz Elena Zhukova. Szczególnym wydarzeniem inauguracyjnym było wykonanie „Leçons de Ténèbres” François Couperina w kościele pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Szczawnie-Zdroju. Wystąpili m.in. Marta Czarkowska, Dagmara Barna, Piotr Zalewski, Anna Wiktoria Swoboda oraz Władysław Kłosiewicz.
Festiwal w Teatrze Zdrojowym
Jednym z najważniejszych miejsc festiwalu stał się Teatr Zdrojowy im. Henryka Wieniawskiego. Zabytkowy charakter jego wnętrza doskonale współgra z muzyką barokową. Budynek teatru powstał w 1896 roku, w okresie rozkwitu Szczawna jako europejskiego uzdrowiska. Właśnie ta historyczna przestrzeń stała się ważnym elementem tożsamości festiwalu. Koncerty muzyki dawnej, wykonywane na instrumentach historycznych lub ich kopiach, otrzymały dzięki niej wyjątkową oprawę. Pierwsza edycja odbywała się jednak w szczególnych warunkach związanych z pandemią COVID-19. Organizatorzy przygotowali możliwość rejestracji koncertów i ich późniejszej prezentacji w Internecie, dzięki czemu festiwal mógł dotrzeć również do odbiorców poza Szczawnem-Zdrojem.
Kolejne lata przyniosły rozwój idei festiwalu. W 2025 roku odbyła się kolejna edycja wydarzenia, określana jako Festiwal Barokowy, w dniach 4–6 lipca. Program obejmował m.in. kantaty Jana Sebastiana Bacha z udziałem Olgi Pasiecznik i zespołu instrumentów dawnych Polskiej Opery Królewskiej Capella Regia Polona, a także operę komiczną „La Serva Padrona” Giovanniego Battisty Pergolesiego.
W 2026 roku festiwal odbył się po raz trzeci. Jego formuła została rozszerzona na dwa wyjątkowe miejsca regionu: Zamek Książ w Wałbrzychu oraz Teatr Zdrojowy w Szczawnie-Zdroju. Festiwal trwał od 3 do 5 lipca. Inauguracja III Festiwalu odbyła się w Sali Maksymiliana Zamku Książ pod hasłem „Amor Barocco”. Następnego dnia w Szczawnie-Zdroju zaprezentowano program „Eroi(ne) – Haendel/Vivaldi. Arie i duety”, natomiast finałem było połączenie tradycji muzyki dawnej ze współczesnym spojrzeniem na muzykę tradycyjną – projekt „Etno Machina” Joachima Mencla.
Barok w nowoczesnym ujęciu
Charakterystyczną cechą festiwalu jest łączenie wierności historycznym źródłom z nowoczesnym sposobem prezentowania muzyki. Obok dzieł Bacha, Haendla, Vivaldiego czy Pergolesiego pojawiają się projekty wykorzystujące taniec historyczny, teatr, elementy sceniczne i nowe interpretacje dawnych tradycji. Dzięki temu festiwal nie jest wyłącznie cyklem koncertów muzyki dawnej. Staje się wydarzeniem, które pozwala współczesnemu odbiorcy zobaczyć barok jako całą kulturę – muzykę, teatr, taniec, sztukę i obyczajowość.